Źródełka mineralne w Lesku to jedno z najbardziej charakterystycznych i zarazem najmniej znanych miejsc związanych z historią miasta. Choć dziś pełnią głównie funkcję rekreacyjną, przez dziesięciolecia stanowiły ważny punkt na mapie lokalnego lecznictwa i życia społecznego. Ich dzieje odzwierciedlają zarówno ambicje przedwojennego Leska, jak i późniejsze, trudne losy regionu.
Początki uzdrowiskowej tradycji Leska
Lecznicze właściwości wód wypływających na obrzeżach miasta znane były już przed I wojną światową. Funkcjonował tu niewielki punkt zdrojowy, do którego przybywali mieszkańcy okolicznych miejscowości oraz letnicy. Wody mineralne wykorzystywano głównie w celach zdrowotnych, a Lesko stopniowo zyskiwało opinię miejsca sprzyjającego wypoczynkowi i rekonwalescencji.
Uroczyste poświęcenie Źródełek w 1936 roku
Przełomowym momentem w historii Źródełek był dzień 17 maja 1936 roku. Wówczas dokonano uroczystego poświęcenia odnowionego obiektu. Ceremonii przewodniczyli proboszczowie obu leskich parafii – rzymskokatolickiej oraz greckokatolickiej – co miało wymiar symboliczny i podkreślało wspólnotowy charakter przedsięwzięcia.
Odnowa Źródełek była możliwa dzięki inicjatywie ówczesnego burmistrza Leska, Mieczysława Małka, który dostrzegał potencjał uzdrowiskowy miasta. Badania przeprowadzone przez specjalistów potwierdziły lecznicze właściwości wód, co otworzyło drogę do dalszego rozwoju kompleksu.
Sześć studzienek – historia zapisana w imionach
W ramach modernizacji źródło ujęto w sześć studzienek, którym nadano imiona osób szczególnie zasłużonych dla Leska. Każda z nich upamiętniała postać ważną dla lokalnej historii – burmistrzów, społecznika, aptekarza czy patrona parafii. Ten zabieg nie tylko porządkował przestrzeń zdrojową, ale również nadawał jej wymiar edukacyjny i pamięciowy.
Park zdrojowy i jego symbolika
W okresie międzywojennym wokół Źródełek powstała infrastruktura typowa dla niewielkich uzdrowisk. Wybudowano pijalnię wód, kabiny do natrysków, pawilon muzyczny oraz budynek administracyjny. Nad całym terenem górowała figura Matki Bożej Uzdrowienia Chorych, do dziś stanowiąca ważny punkt krajobrazu i duchowego odniesienia.
W pobliżu ustawiono również pamiątkowy głaz poświęcony marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, który pojawił się tam w pierwszą rocznicę jego śmierci. Elementy te tworzyły spójną przestrzeń łączącą zdrowie, kulturę, religię i patriotyzm.
Niespełnione plany i powojenne zapomnienie
Rozwój leskiego uzdrowiska przerwał wybuch II wojny światowej. Plany dalszej rozbudowy oraz doprowadzenia wód mineralnych do miasta nie zostały zrealizowane. Po wojnie Źródełka stopniowo popadały w zaniedbanie, mimo podejmowanych w kolejnych dekadach prób ich ratowania.
Szczególne znaczenie miały starania lokalnych społeczników oraz lekarza Wojciecha Strzyżewskiego, który na przełomie lat 60. i 70. XX wieku zabiegał o przywrócenie temu miejscu dawnej świetności. Brak odpowiedniego wsparcia instytucjonalnego sprawił jednak, że inicjatywy te nie przyniosły trwałych efektów.
Nowy rozdział – renowacja Źródełek w XXI wieku
Dopiero na przełomie 2022 i 2023 roku Źródełka w Lesku doczekały się kompleksowej renowacji. Odnowiono studnie, uporządkowano teren, wykonano nowe alejki spacerowe i elementy małej architektury. Powstała także infrastruktura rekreacyjna, w tym altany i tężnia solankowa, które przywróciły temu miejscu funkcję wypoczynkową.
Dziś Źródełka są ogólnodostępną przestrzenią spacerową i ważnym punktem na mapie lokalnej turystyki. Przebiega tędy zielony szlak turystyczny, prowadzący z Zagórza przez Zwierzyń, Wołkowyję i Terkę w kierunku Bieszczadzkiego Parku Narodowego.
Dziedzictwo, które warto poznawać
Leskie Źródełka to przykład miejsca, w którym historia naturalna splata się z historią ludzi. Od przedwojennych ambicji uzdrowiskowych, przez lata zapomnienia, aż po współczesne odrodzenie – stanowią cenny element dziedzictwa kulturowego miasta. Dziś pełnią rolę edukacyjną, przypominając o przeszłości Leska i pokazując, jak ważna jest troska o lokalne dziedzictwo.
