W sercu uzdrowiskowej części Rymanowa-Zdroju, przy ulicy Anny i Jana Potockich 2, stoi dziś zrujnowany, ale historycznie ważny obiekt — Willa Krystyna. Choć budowla popada w zapomnienie, jej dzieje przypominają fascynującą historię rozwoju kurortu oraz dramat zmian społecznych i politycznych XX wieku.
Rymanów-Zdrój ma swoje korzenie w odkryciu wód mineralnych w latach 70. XIX wieku na terenie posiadłości Potockich. To właśnie oni byli inicjatorami rozwoju uzdrowiska, inwestując w pierwsze pensjonaty i willowe zabudowania.
Willa Krystyna była jednym z kluczowych obiektów – murowaną, eklektyczną budowlą wzniesioną na przełomie XIX i XX wieku, uważaną za jeden z pierwszych murowanych domów w uzdrowisku.
W okresie międzywojennym Rymanów-Zdrój rozwijał się dynamicznie. Wiele willi i pensjonatów przyjmowało gości na kuracje, a wśród nich znajdowała się również Krystyna. Na przedwojennych widokówkach pojawiają się wzmianki o prowadzącej ją Felicji Morawskiej, a także informacje o cenach pobytów w sezonie.
Po II wojnie światowej willa przeszła przekształcenia. Od lat 60. XX wieku mieściło się w niej przedszkole, a niedługo później działało w niej sanatorium dziecięce imienia Marii Konopnickiej. Z biegiem lat budynek jednak zaczął podupadać. Choć wpisany do ewidencji zabytków, do dziś pozostaje w ruinie i wymaga pilnej opieki konserwatorskiej.
Willa Krystyna to nie tylko zapomniany budynek – to symbol dawnej świetności rymanowskiego uzdrowiska, niegdyś pełnego eleganckich pensjonatów i bogatego życia kuracyjnego. Jej historia jest świadectwem przemian architektury uzdrowiskowej, zmieniającej się funkcji budynków oraz wyzwań związanych z ochroną zabytków.
Rymanów-Zdrój posiada bogatą tradycję leczniczą i architektoniczną. Willa Krystyna stanowiła element większej całości – sieci willi, pensjonatów i sanatoriów, które tworzyły unikalny klimat tego miejsca. Choć w planach przestrzennych nadal figuruje jako obiekt o funkcji leczniczej, jej pełna renowacja nigdy nie została zrealizowana.
