Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (GDOŚ) wydał zgodę na odstrzał do trzech osobników niedźwiedzia brunatnego (Ursus arctos) na terenie gminy Cisna w Bieszczadach. Zezwolenie obowiązuje do końca 2026 roku i zostało wydane na wniosek Wójta Gminy Cisna, który wskazał na poważne zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców oraz turystów w regionie.
Niedźwiedzie zbyt blisko ludzi
Decyzja zapadła po serii zgłoszeń dotyczących pojawiania się niedźwiedzi w pobliżu domostw, kompostowników, pasiek oraz zabudowań gospodarczych. Jeden z osobników, jak wynika z dokumentacji, wielokrotnie pojawiał się w miejscowości Cisna nawet w ciągu dnia, nie reagując na płoszenie i podejmując próby wejścia do budynków zamieszkałych przez ludzi. Od początku 2025 roku na terenie gminy zgłoszono łącznie 40 incydentów z udziałem niedźwiedzi, z czego 31 miało miejsce od marca do maja.
Dlaczego odstrzał?
Gmina Cisna, mimo podjęcia licznych działań prewencyjnych – takich jak zwiększenie częstotliwości odbioru śmieci, kampanie informacyjne, kontrole gospodarstw i stosowanie odstraszaczy – nie zdołała trwale ograniczyć problemu. Przesiedlanie problemowych osobników do innych części Bieszczadów lub innych kompleksów leśnych (np. Puszczy Kampinoskiej) okazało się nieskuteczne – zwierzęta wracały, a ich obecność stanowiła coraz większe ryzyko dla ludzi.
W opinii GDOŚ, sytuacja spełnia przesłanki do uznania zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego, co umożliwia wydanie zezwolenia na odstępstwo od zakazu zabijania zwierząt objętych ochroną ścisłą. Niedźwiedź brunatny znajduje się w I kategorii gatunków niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi, a przypadki ataków tych zwierząt w Polsce w ostatnich latach – również w woj. podkarpackim – wzbudzają poważne obawy.
Warunki odstrzału
Zezwolenie nakłada szereg warunków, m.in.:
- odstrzał dotyczy wyłącznie osobników stwarzających bezpośrednie i realne zagrożenie,
- najpierw należy podjąć próbę płoszenia z użyciem broni niepenetrującej, chyba że będzie to niemożliwe,
- konieczne jest udokumentowanie każdego przypadku odstrzału (zdjęcia, lokalizacja, protokół weterynaryjny),
- informacja o odstrzale musi być zgłoszona telefonicznie do GDOŚ,
- odstrzału mogą dokonywać wyłącznie osoby uprawnione i wyznaczone przez Wójta Gminy Cisna.
Ochrona gatunku vs. bezpieczeństwo ludzi
Jak wskazuje decyzja, liczebność niedźwiedzi w Bieszczadach rośnie – ocena genetyczna populacji w latach 2022/2023 wykazała wzrost o 25% w porównaniu z badaniami z 2009 roku. Według danych GUS z końca 2023 r., w Polsce żyje 390 niedźwiedzi, z czego aż 322 na Podkarpaciu. GDOŚ uznał więc, że odstrzał do 3 osobników nie wpłynie negatywnie na stan ochrony populacji gatunku.
Kontrowersje nieuniknione
Decyzja budzi kontrowersje – z jednej strony chodzi o ochronę ludzi, z drugiej – o zabicie zwierząt objętych ścisłą ochroną. GDOŚ podkreśla jednak, że zezwolenie ma charakter interwencyjny i nie zakłada automatycznej eliminacji trzech osobników. Jeśli zagrożenie ustąpi, odstrzał może w ogóle nie zostać wykonany.
Źródło: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
