W związku z licznymi pytaniami kierowanymi do nas – między innymi od środowisk turystycznych, mediów, samorządowców, dyrektorów szkół prosimy o zapoznanie się z poniższą informacją.
1. Teren Parku stanowi jedynie 12% areału (292 km2) potencjalnego występowania niedźwiedzia brunatnego we wschodniej części Karpat Polskich (2500 km2). A i tak Park jest rozległy – bo to największy górski park narodowy w Polsce.
2. Obecnie nie notujemy żadnych istotnych zdarzeń związanych z niedźwiedziami, co wynika z wieloletniej prewencji i utworzenia dużych ostoi dla zwierząt chronionych ściśle oraz znacznych nakładów na turystyczne udostępnianie Parku.
3. Niedźwiedzi na terenie Parku i sąsiedniej otuliny jest 20, przebywających tu stale plus kilku „wędrowców”. Monitorujemy 70 miejsc – potencjalnych gawr (w parku i otulinie) za pomocą tzw. „foto-pułapek” (rejestratory wideo ulokowane na drzewach), które są odczytywane systematycznie. Więc one są u nas policzone i przede wszystkim – nie są „problematyczne”.
4. Mija już okres intensywnej penetracji terenów leśnych przez zbieraczy poroży (wraz z rozwojem roślinności runa trudniej znaleźć zrzuty). Wtedy to właśnie głodny po zimie niedźwiedź szuka pożywienia. Wcześniej już wiele razy obserwowano w lasach w naszej części Karpat niebezpieczne sytuacje z tym związane. Niestety, doszło też do tragicznego wydarzenia opisanego przez media w Beskidzie Niskim. Zauważmy, że to jednak ponad godzinę jazdy samochodem od Parku i to licząc od jego zachodniej granicy.
5. Z przekazów medialnych (a te się same powielają setki tysięcy razy) widać, że niedźwiedzie obecnie w przestrzeni publicznej najczęściej pokazują się w rejonie Wołokowyji – Polańczyka (gmina Solina) i zdecydowanie powinna być tutaj odpowiednia reakcja na ich zachowanie.
6. W każdym parku narodowych w Polsce można poruszać się tylko po wyznaczonych szlakach, więc jeśli przestrzegacie zasad zwiedzania, nie wychodzicie na szlaki w nocy, ryzyko niebezpiecznych sytuacji jest minimalne. Prosimy uważnie przeczytajcie nasz Regulamin. https://bdpn.gov.pl/regulamin-i-oplaty oraz wejdźcie w zakładkę: zaplanuj wizytęhttps://bdpn.gov.pl/#.
7. Sytuacje losowe przy 700 tys. wejść na szlaki w sezonie turystycznym mogą się zdarzyć. Ale tu Wam z pomocą pośpieszy GOPR. Działania ratownicze są również możliwe dzięki środkom przeznaczanym na bezpieczeństwo, w tym przychodom z turystycznego udostępniania Parku (700 tys. zł. w skali roku). Oczywiście należy też rozumieć samorządowców domagających się szybkich reakcji na obecną sytuację, ale ta reakcja musi być też przemyślana.
8. Panika medialna wywołała już duże straty w turystyce, przede wszystkim w tej powszechnej opartej o przyrodę i unikalny bieszczadzki krajobraz. W zeszłym roku mieliśmy m.in. 230 umów z firmami i osobami z otuliny społecznej na wykonywanie różnych prac, przede wszystkim w turystyce. W weekend 1-3 maja zanotowaliśmy na szlakach obecność 22,9 tys. turystów i mimo krótszego tego okresu w tym roku i tak widać, iż ilość turystów jest mniejsza. W roku 2025 mieliśmy 34 tys. gości, w 2024 ponad 50 tys.
9. Nawoływanie do redukcji populacji, np. o określony procent – w przypadku, gdy nie ma pełnych danych dotyczących całej populacji regionalnej jest działaniem wysoce nieuprawnionym. Bardziej radykalne działanie wobec osobników problematycznych już jak najbardziej tak.
10. Warto zapoznać się z bardzo ciekawymi artykułami z wydawnictwa ProCarpathii pt. „Biznes i Etos” https://procarpathia.pl/wydawnictwa/czasopisma/biznes-i-etos/biznes-i-etos-3-2025 Materiał może być bardzo pomocny w nieco szerszym spojrzeniu na ten temat, również w kontekście liczebności niedźwiedzi.
11. Warto przypomnieć sobie także nasze dwa wcześniejsze stanowiska w tej sprawie.
https://bdpn.gov.pl/aktualnosci/bezpieczenstwo-na-szlakach-w-bieszczadzkim-parkunarodowym
https://bdpn.gov.pl/aktualnosci/o-niedzwiedziach-prawd-kilka-i-nawet-o-wilkach
Zapraszamy na szlaki w Parku i ścieżki przyrodnicze, które są bezpieczne, też jeżeli chodzi o stan podłoża i ochronę otoczenia przyrodniczego.
Pamiętajmy też, że Park utrzymuje się w ponad połowie ze środków z turystycznego udostępniania (parkingi, wstęp do parku, udostępnianie muzeum przyrodniczego, sprzedaż pamiątek), a dotacja państwowa wystarcza nam obecnie tylko na 35% budżetu. Te środki wracają z powrotem na szlaki m.in. poprzez ich remonty, oznakowanie, utrzymywanie ponad 30 stacjonarnych i przenośnych toalet, 65 wiat funkcjonujących przy 140 km szlaków pieszych, tablic edukacyjnych, etc.. Park ma z pewnością najistotniejszy wpływ na rozwój ekonomiczny regionu z wszystkich instytucji tu działających, w tym na zrównoważony rozwój turystyki. Regionu, który jest równocześnie mocno wykorzystywany gospodarczo, co przejawia się m.in. w stanie nawierzchni dróg i poboczy. Park nigdy nie był również przeciwny żadnym tego typu uzgodnionym remontom.
Wykonujemy też wiele zadań właściwych dla samorządów, … a nie parków (prowadzimy ujęcia wody i oczyszczalnie ścieków) we wszystkich miejscowościach „parkowych” i nie jest to działalność dochodowa.
Prosimy o wsparcie i o zrozumienie dla działań Parku.
Dyrekcja i Pracownicy BdPN.
