Lutowiska to niewielka miejscowość w południowo-wschodniej Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim. Historia Lutowisk sięga XIV wieku, kiedy to miejscowość została założona na terenach dzisiejszych Bieszczadów.
Pierwsze wzmianki o Lutowiskach pochodzą z 1371 roku, kiedy to wieś należała do dóbr należących do Piotra Kmity z Lutowisk. W kolejnych wiekach miejscowość rozwijała się głównie dzięki rolnictwu i rzemiosłu. W XVI wieku Lutowiska zostały zasiedlone przez osadników wołoskich, którzy przyczynili się do rozwoju lokalnej kultury i tradycji.
W okresie zaborów Lutowiska znalazły się pod panowaniem Austrii, co wpłynęło na rozwój miejscowości jako ośrodka życia społecznego i kulturalnego. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Lutowiska ponownie znalazły się w granicach Polski.
Podczas II wojny światowej wieś ucierpiała wskutek działań wojennych, a po wojnie znalazła się w strefie przygranicznej z Związkiem Radzieckim. W latach 60. i 70. XX wieku Lutowiska były popularnym ośrodkiem turystycznym, zwłaszcza dla miłośników gór i przyrody.
Obecnie Lutowiska są małą, ale malowniczą miejscowością, która przyciąga turystów ze względu na swoje piękne położenie w Bieszczadach oraz bogatą historię i tradycje kulturowe. W miejscowości znajduje się kilka atrakcji turystycznych, takich jak cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła czy Muzeum Budownictwa Ludowego.
Lutowiska mają bogatą i złożoną historię, która sięga kilku wieków wstecz. Oto najważniejsze etapy historii tej miejscowości:
- Średniowiecze i Wczesne Nowożytne Czasy:
- Pierwsze wzmianki o Lutowiskach pochodzą z XVI wieku. Wieś była częścią Królestwa Polskiego i leżała na ważnych szlakach handlowych, co sprzyjało jej rozwojowi.
- W XVI i XVII wieku region ten był zamieszkiwany przez różnorodne grupy etniczne i religijne, w tym Polaków, Rusinów, Żydów i Niemców.
- Czasy Austro-Węgierskie (1772-1918):
- Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku, Lutowiska znalazły się w granicach Cesarstwa Austro-Węgierskiego. Okres ten przyniósł pewne zmiany administracyjne i gospodarcze.
- W XIX wieku wieś stała się znanym centrum handlowym i rzemieślniczym w regionie. Rozwijały się tu również drobne przemysły, takie jak produkcja płótna.
3. Okres Międzywojenny (1918-1939):
- Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku, Lutowiska znalazły się ponownie w granicach Polski. Był to czas rozwoju infrastruktury i lokalnej gospodarki.
- W latach 20. i 30. XX wieku wieś była świadkiem dynamicznego rozwoju społeczno-kulturalnego, co miało związek z intensyfikacją działalności różnych organizacji społecznych i kulturalnych.
4. II Wojna Światowa i Okres Powojenny:
- W czasie II wojny światowej Lutowiska, podobnie jak wiele innych miejscowości w regionie, doświadczyły dużych strat i zniszczeń. W latach 1939-1944 wieś była okupowana przez wojska niemieckie, a później sowieckie.
- Po wojnie, w ramach przesiedleń ludności ukraińskiej w wyniku Akcji „Wisła” w 1947 roku, wiele rodzin z Lutowisk zostało przesiedlonych. Wieś została w dużej mierze wyludniona, a infrastruktura była zniszczona.
5. Czasy Współczesne:
- Po wojnie i przekształceniach administracyjnych Lutowiska zaczęły stopniowo odbudowywać swoją tożsamość i infrastrukturę.
- W latach 80. i 90. XX wieku oraz na początku XXI wieku wieś zaczęła przyciągać turystów ze względu na swoje malownicze położenie i bliskość Bieszczadzkiego Parku Narodowego.
- Obecnie Lutowiska są znane jako spokojna i malownicza wieś z bogatą historią, będąca popularnym miejscem wypoczynku dla turystów z całej Polski i nie tylko.
Historia Lutowisk jest przykładem dynamicznych zmian, jakie zachodziły w regionie na przestrzeni wieków, od czasów feudalnych po współczesność, z wpływami różnych kultur i narodowości.
Fot. wikipedia.pl
